Ở điều kiện thường, bột nhôm và iot vẫn phản ứng với nhau, tuy nhiên do đều là chất rắn, diện tích tiếp xúc ít nên tốc độ phản ứng chậm. Xúc tác nước giúp phân tán các phân tử iot tạo điều kiện tốt hơn cho sự tiếp xúc gữa nhôm và iot. Phản ứng xảy ra sinh ra nhiệt, lượng nhiệt này làm iot bị nung nóng chuyển sang thể hơi càn tạo điều kiện cho phản ứng tốt hơn.
Trong thực tế, nước không chỉ làm xúc tác cho phản ứng của nhôm và iot mà còn làm xúc tác cho một số kim loại khác với iot